Müze Mekân - Can Geyran Deniz Kabukları Müzesi

KP41
KP
Kemal GEYRAN’ın anlatımıyla...

Hedefler...

Can Geyran Deniz Kabukları Merkezi’nin amaçları; deniz kabuklarını ve kültürünü tanıtmak, böylece ziyaretçileri su altı yaşamı hakkında bilinçlendirerek bulundukları ortamların korunmalarına katkıda bulunmak; ilgili kuruluş ve üniversiteler ile irtibata geçerek Türkiye’nin bir deniz kabukluları envanteri çıkarılmasına yardımcı olmak; araştırmacı ve koleksiyonerlerin hizmetinde olan bir koleksiyon ve kütüphane oluşturmak; “Türkiye Deniz Kabukları” kitabı yayınlamak.

Kuruluş Hikayesi...

Profesyonel yaşamım boyunca, yurt dışı seyahatlerimde bulunduğum şehirlerde, tabiat tarihi müzelerini veya deniz kabukları müzelerini gezmek için zaman yaratırdım. Emekli olduktan sonra da memleketimizde böyle bir merkezin eksikliğini hissederek, iki yıllık bir çalışmanın sonunda Ocak 2009 tarihinde CAN GEYRAN Deniz Kabukları Merkezi’ni açtım.

Deniz kabukları ile tanışmam, zıpkınla balık avcılığına meraklı olan babam Erol Geyran sayesinde ve küçük yaşlarda oldu. Çoğunluğumuzun olduğu gibi, 12-13 yaşlarında, kumsaldaki deniz kabukları, renkleri ve şekilleriyle ilgimi çekmeye başladı. Böylece o yaşlarda başlayan deniz kabuğu toplama merakım zamanla gelişerek bugünkü merkezin oluşmasına kadar vardı.
Önceleri bizim sulardaki deniz kabuklarını toplarken, zamanla bunun dünyada birçok meraklısı olan bir koleksiyonculuk olduğunu fark ettim. Elime geçen kitap ve dergilerden dünya denizlerinde, renk ve şekil bakımından bizim sulardakilerden çok farklı türlerin olduğunu gördüm. Koleksiyonumu zenginleştirmek için bu türlerden örnekleri satın alarak, değiş tokuş yaparak, bizzat gidip yerinden toplayarak, hatta trol teknelerinde balıkçılarla birlikte ava çıkıp, ağlara takılan kabukları ayıklayarak elde etme yoluna gittim. Böylece koleksiyonum gelişti. Bu arada diğer koleksiyoncularla da tanışma olanağı buldum ve birlikte Türkiye’nin çeşitli yerlerine deniz kabuğu toplamak amacıyla geziler düzenledik. Mart 1994 tarihinde beş koleksiyoner; Murat Recevik, Hakan Gürüney, Erkan Tankaya, Ali Suat Ürgüplü ve ben, İstanbul, Taksim’deki Atatürk Kütüphanesi’nde iki hafta süren bir “Deniz Kabukları Sergisi” açtık. İlgi beklediğimizin çok üstünde oldu.

Zamanla, dünyadaki bütün kabukları elde etmenin olanaksız olduğunu gördüm ve ilgimi Türkiye denizlerindeki kabuklara yönelttim. Bu amaçla literatür toplamaya başladım; zaman içinde oldukça geniş bir kütüphanem oldu.

Merkezde deniz kabuklarının sınıflandırılmaları, belli başlı sınıflardan örneklerin sergilenmesinin yanı sıra insanlar tarafından süs eşyası, para, müzik aleti, kap kacak, yiyecek olarak kullanımı, incisinden, sedefinden faydalanılması hakkında da bilgiler veriyor; kültür hayatımızdaki, özellikle resim, mimari ve süsleme sanatlarındaki etkilerini ve örnekleri gösteriyoruz.”

Diğer Deniz Kabuğu Müzeleri...

Dünyada pek çok ülkede sadece deniz kabuklarını tanıtmak üzere müzeler bulunuyor. Örneğin; The Bailey-Matthews Shell Museum, Florida, ABD ve Shell World Museum, Phuket Island, Thailand.
Ayrıca pek çok ülkedeki Tabiat Tarihi Müzeleri’nin yumuşakçalar bölümünde deniz kabuklarının sergilendiklerini görebilirsiniz.

Ülkemizde ise, bu merkez sadece deniz kabuklarının sergilendiği ve kültürünün tanıtıldığı ilk ve henüz tek merkez. Üniversitelerin bünyelerinde bulunan tabiat müzelerinde diğer deniz canlılarıyla beraber deniz kabukları da görülebilir. Bodrum’daki Deniz Müzesinde ise değerli koleksiyoner Hasan Güleşçi’nin koleksiyonunun bir kısmı yer alıyor.

Sergilenen Deniz Kabukları...

Merkezin koleksiyonunda, 310 adedi sergide olmak üzere 1300 civarında tür bulunuyor.. Dünya üzerindeki tüm deniz kabuklarının sayısının 60-70 bin civarında olduğu düşünülürse, bu rakamın çok düşük olduğu görülür. Bütün dünya denizlerinden örnekler toplamaya çalışmakla birlikte, daha çok Türkiye denizlerinden ve Ekvator kuşağındaki denizlerden kabuklar bulunmaktadır.

Ziyaret ve Etkinlikler...

Deniz kabuğu kültürü çoğu ziyaretçi tarafından pek fazla bilinmese de, öğrendikten sonra çok ilgilerini çekiyor ve su altı yaşamına bir kez daha hayranlık duyuyorlar. Ziyaretçilerin bir kısmı koleksiyoner olduğundan deniz kabuklarının arkasındaki hikayeleri öğrendiklerinde koleksiyonlarına başka bir gözle bakmaya başlıyorlar.
Müzemiz yoğun olarak eğitim kurumları tarafından ziyaret ediliyor. Üniversitelerin Biyoloji Fakültelerinden anaokullarına kadar değişik seviyelerdeki okullardan ziyaretçileri bulunuyor. İleriye dönük etkinlikler arasında, koleksiyonerler arasında değiş-tokuş günleri düzenlemek, koleksiyonlarını geçici olarak sergilemek isteyenlere destek olmak, bu yıl devreye giren 70 kişilik salonda paneller, sunumlar gerçekleştirmek, bir Türkiye Deniz Kabukları kitabı yayınlamak sıralanabilir. ■

KP’nin Notu:
İstanbul Dragos’da bulunan müze, her yıl Temmuz ayı boyunca koleksiyona yeni deniz kabukları katılması amacıyla kapalı. Ağustos başında açılışıyla birlikte tüm yıl boyunca Salı, Çarşamba ve Pazar günleri 11:00-17:00 saatleri arasında açık. Diğer gün ve saatlerde randevu ile gezilebiliyor.
coop-menkyo.jp

www.cleansale.kiev.ua/khimchistka-kovrov

кухня под заказ киев