z: aydınlatma II - Zeki KADİRBEYOGLU

KP39
KP
Zeki KADİRBEYOGLU
ZKLD 

● Öncelikle aydınlatma içinde hangi alt bileşenleri barındırıyor? Aydınlatma ve mimaride aydınlatma dendiğinde ne anlamamız gerekli? İyi bir aydınlatma projesinin olmazsa olmazları nelerdir?

Aydınlatma tasarımının en önemli bileşeni insan faktörü. Işık, insanın en baskın duyusu olan görme yetisinin gerçekleşmesini sağlayan ilk etken. Yani aydınlatma tasarımı ne gördüğümüz ile birebir alakalı. Bunun arkasından mekân deneyimi ve kent algısı gelmektedir. Aydınlatma karakteri mekânın nasıl işleyeceğini ve yaratılmak istenilen atmosferi de kullanıcıya aktarır. Kullanıcı konforunun ve güvenliğinin sağlanmasının yanı sıra, aydınlatmanın mimari ile bütünlük içerisinde olması; aydınlatma tasarımının olmazsa olmazları. Bu sebeple, bir aydınlatma tasarımcısı, ışığın fonksiyonel, duygusal, estetik ve bilimsel yönlerini bilerek, bu değerlerini tasarımında kullanmalı.

● Aydınlatma, odağı istenen noktaya kaydırma veya uzaklaştırma açısından etkili bir bileşen. Bu özelliğiyle mimariye nasıl katkı sağlıyor?

Mimari aydınlatma tasarımı mesleğinin temellerini atan Richard Kelley’nin tasarım değerlerinden biri olarak tanımladığı ‘odak parıltısı’ terminolojisi, mimaride gösterilmek istenilen unsurların, kontrast, yüksek seviyelerde aydınlık, parlaklık gibi yöntemlerle öne çıkarılabileceğini açıklar.

Hiçbir malzeme, ışık olmadan öne çıkamaz. Yansımalar, kırılmalar, parlamalar gibi efektler de sadece aydınlatma tasarımı ile sağlanabilir ve mimari ile bütünlük oluşturabilir. Mimar ya da işverenin isteğine göre yapının önemli noktaları, aydınlatma ile daha çok vurgulanabilir. Daha parlak/aydınlık olan eleman daha önce algılanacağı için, kullanıcının ilgisi kaydırılabilir. Böylece yapıda bir veya birden çok odaklar yaratılarak mimari algı deneyimi zenginleştirilebilir.

● İç mekân, dış mekân, siluet olarak aydınlatma, vitrin aydınlatması, sokak aydınlatması, otoyol aydınlatması, vb. Bu farklı alanların her birinde aydınlatma nasıl ele alınmalı? Ortak payda ne olmalı?

Aydınlatma, mimari, iç mimari, peyzaj veya kentsel tasarımın ayrılmaz bir parçası. Bu sebeple; ait olduğu projenin ve tasarımcılarının dilini bütün ölçeklerine ve uygulamalarına taşır.

İç mekânlarda, özellikle de kamusal alanlar, oteller, alışveriş merkezleri, konutlar gibi yerlerde işveren veya mimarin isteklerine göre, kullanıcının deneyimlemesi istenilen etkiler yaratmak olarak ele alınan aydınlatma tasarımında, görsel konforu ve güvenliği sağlamak; işgücü, malzeme ve enerji israfını engellemek; ortak paydalar olarak sıralanabilir. Bunlara ek olarak, endüstriyel yapılar, otoyol, sokak gibi kullanımlarda ise belirlenmiş standartlara göre hesaplamalar yapılarak aydınlatma projeleri uygulanır.

● Yeni yapılarda, aydınlatma hangi aşamada ve nasıl ele alınmalı? Yapının hangi amaçla kullanılacağı aydınlatma projelerini nasıl etkiliyor ve farklılaştırıyor?

Bizim ZKLD stüdyo olarak en büyük arzumuz mimar ile projenin en başında, daha konsept konuşulurken masaya oturabilmek. Yeni tasarlanacak bir yapının hem yapay hem de doğal ışık ile birlikte düşünülerek tasarlanması en doğrusu. Projeye ne kadar erken dahil olabilirsek o kadar detaylı bir çalışma yapma imkanımız oluyor ve mimarinin içine gizlenmiş detaylarla aydınlatma çözümleri üretebiliyoruz. Aksi takdirde daha geç bir safhada projeye dahil olursak, ürünler ortada kalıyor ve sonradan projeye monte edilmiş gibi duruyor.

Deneyimlerime dayanarak şunu söyleyebilirim; aydınlatma tasarımcısının projenin başından itibaren koordineli bir şekilde çalışması, çok daha sağlıklı bir sonuç çıkmasını sağlıyor. Yapının kullanım amacı projeyi baştan sona etkiliyor. Hem cephe aydınlatmasının oluşturduğu dış görüntüsü, yakın ve uzak algısı, kent ölçeğinde fark edilmesi olsun; hem de iç mekânlardaki kullanıma ve yaratılmak istenilen hislere göre kurgulanan aydınlatma olsun, projeler insan faktörüne ve fonksiyona göre birbirinden farklılaşıyor.

● Tasarımın en fazla içinde olduğu, bu sayede de çok farklı ürünlerin sunulduğu bir alan aydınlatma. Aynı zamanda dekorasyonun da bir parçası olarak doğru aydınlatma elemanı nasıl seçiliyor/seçilmeli?

Doğru aydınlatma elemanı mekânın fonksiyonuna göre çeşitlilik gösterebilir. Bu sebeple kullanım amacına ve istenilen efekte göre aydınlatma elemanının özelliklerini seçmek doğru olacaktır. Örnek verecek olursak, sokak aydınlatmasında kullanılan aydınlatma elemanının renk geri verimi ile sanat galerisinde kullanılan armatürün renk geri veriminin aynı olması beklenemez. Her ikisinin de teknik gereksinimleri farklıdır ve mekânın ihtiyacına göre seçilmelidir. Bunun yanı sıra; dekoratif ürün seçimlerinde mimar ve iç mimarlarla birlikte seçim yapılmalı. Mimari ekibin görsel olarak aydınlatma elemanı nı beğenmesi önemli. Sonrasında, teknik özellikleri mekânın fonksiyonu ve yaratılmak istenen atmosfere göre detaylandırılır.

● Projede hedeflenen aydınlatma değerlerine ulaşmak için projelendirme veya ölçümlerde teknolojiden nasıl yararlanılıyor?
 
Projelerde öngörülen aydınlık seviyelerini, tasarım aşamasında bilgisayar simülasyonları ile test ediyoruz. Uygulama sırasında ise; ölçüm aletleri ile yerinde inceleyip, proje kıstaslarına uygunluğunu kontrol ediyoruz. Aydınlatmanın katı olmayan yapısı gereğiyle, tam olarak istenilen konfor seviyesi ve yaratılmak istenen etki, yerinde yapılan hassas ayarlamalar ile sağlanıyor. Bu ayarların kesinliğini sağlamak için de aydınlatma kontrol sistemleri büyük bir önem taşıyor.

Zorlu Performans Sanatları Merkezi

● Açık mekânlar için aydınlatma kapalı mekânlara göre daha mı zor bir konu? Bu konuda da kapalı mekân çözümleri kadar çeşitlilik var mı?

Açık mekânlarda aydınlatma gereksinimleri de farklılaşıyor. Daha az yüzey ve malzeme ile çevrili olduğunuzdan, ışığın yansıması, yani görünür yüzeyler azalıyor ve gece karanlık çöktüğünde yönlendirme konusu problem olmaya başlayabiliyor. Böyle durumlarda, özellikle kamusal alanlarda güvenlik kıstası konforun önüne geçiyor. Mekânsal farklılıklar aydınlatma armatürlerinde de farklılıklar doğuruyor. Bu farklılıklar armatürün biçimsel olarak farklılaşması şeklinde olabildiği gibi, ışık kaynağının cinsi olarak da görülebiliyor. Mesela tavan yokluğunda, lamba direkleri kullanmak buna örnek olarak gösterilebilir. Açık mekânların aydınlatmasının daha zor bir konu olmasının bir başka sebebi ise, kentsel algı ve çevresel faktörlerin mekânın aydınlatma tasarımında büyük etkileri olmasından ötürü kaynaklanan kısıtlamalar diyebiliriz.

● Teknolojik kolaylıklar veya özel malzemeler olmadan doğru çözümler üretmek için neler yapılabilir? Aydınlatma elemanı dışında aydınlatmaya dolaylı olarak katkı sağlayan unsurlar/malzemeler/ürünler var mı? Örneğin; ayna kullanımı iç mekânda aydınlatmaya katkı sağlar mı?

Detay aydınlatma tasarımında en önemli konulardan birisidir. Teknolojik kolaylıklar olmadan da projenin getirmiş olduğu detay çözümleriyle aydınlatma çözüme ulaşabilir. Armatür tek başına ışık kaynağı olabildiği gibi, sağladığı ışık ile mekândaki malzemelerin ilişkisi de aydınlatma tasarımında çok önemli bir eleman. Mekân içerisinde kullanılan malzemeler ışığı yansıtıcı veya emici özelliklere sahip. Her iki özellik de istenilen etki için yararlı olabilir, ya da istenmeyen sonuçlara yol açabilir. Örneğin, kamaşma yansıtıcı yüzeylerde dikkat edilmesi gereken en önemli konulardan biri. Ayna ışığı yansıtan bir malzeme olduğu için elbette etki sağlayacak fakat, ışık kaynağının da aynadan gözükmesini istemeyeceğimizden, açısı ve konumu iyi çözülmeli.

Zorlu Center

● Aydınlatma açısından yurt içi ve yurt dışında başarılı bulduğunuz örnekler hangileri?

Türkiye’de;
DDB - Tuzambarı
Mimari: Erginoğlu Çalışlar Mimarlık
Aydınlatma Tasarmı: Paola Urbano, italya

Yurt Dışı’nda;
- Cornell University Milstein Hall Ithaca, New York, ABD; Aydınlatma Tasarmı: Tillotson Design Associates, ABD
- ThyssenKrupp Quarter, Essen, Almanya Aydınlatma Tasarmı:Licht Kunst Licht AG, Almanya
- Şeyh Zayed Bin Sultan Al Nahyan Camii, Abu Dhabi, BAE; Aydınlatma Tasarmı: Speirs & Major Associates, İngiltere
- Cite Du Surf Et De L’Ocean, Biarritz, Fransa Aydınlatma Tasarmı: L’Observatoire International, ABD

● Aydınlatmanın geleceği LED teknolojisine doğru kayıyor. Bu konuda neler söylemek istersiniz?

LED sistemler, aydınlatma teknolojisi için aslında çok yeni bir konu ve buna rağmen her gün yeni gelişmeler oluyor. LED ışık kaynağının küçük ve ince olabilmesi, projelerimizde detayları daha kolay çözebilmemize olanak sağlıyor. Enerji verimliliği ve uzun ömürlülüğü ise diğer avantajlı yanları arasında. Şunu da belirtmeliyim, her geçen gün yenilenen ve gelişmekte olan bu teknolojiye yer verirken ileriye dönük çok yönlü bir değerlendirme yapmaya çalışıyoruz. Projelerimizde LED ışık kaynaklı ürünler kullanmadan önce, mutlaka ürünlerin numunelerini isteyip ışık testleri gerçekleştiriyoruz. İstediğimiz efekti elde ediyorsak ve ürünün teknik özellikleri uygun ise, projemizde yer veriyoruz.

● Son olarak; mimari yapıda bir konfor sağlamanın yanı sıra aydınlatma açısından iyi mekânlar oluşturmanın sağlık üzerinde etkileri konusunda araştırmalar, ölçümler ve sertifikasyonlar var mı?

Bu alanda özellikle ABD’de yer alan Lighting Research Center ve Light and Health Alliance’ın çalışmaları bulunuyor. Amacı; ışık ve sağlık bilimini pratik uygulamalarda köprü olarak kullanmak ve profesyonellere bilgiler sağlamak. Işık sağlığın yanı sıra, iyi hissetme düzeyini, farkındalığı ve performansı daha iyi seviyelere getirmek için kullanılabilir. Mesela ofis aydınlatmasında yapılan yanlışlar, çalışanların performansını ve sağlığını büyük ölçüde etkiliyor. Tekniğine uygun bir aydınlatma, iş yerlerinde verimi artıracağı, gereksiz yorgunlukları, baş ve göz ağrılarını, sinirlilik durumlarını ortadan kaldıracağı, için ofis hayatını daha hoş, daha verimli ve daha sağlıklı kılacabilir. Ancak malesef yeni teknolojilerin insan sağlığı üzerindeki etkileri tamamıyla kanıtlanmış değil. Yapıların fonksiyonlarına göre belirlenmiş gerekli aydınlık seviyeleri için yapılmış ölçümler ve elde edilmiş standartlar var ve bunların insanların üzerindeki psikolojik etkilerini içeren birçok tez ve CIE, ATMK gibi kuruluşlar tarafından yayınlanan belgeler bulunuyor. Ancak aydınlatma tasarımında; ışık ve sağlık konusunda bir sertifikasyon henüz bulunmuyor. ■
Мы предлагаем заказать и стероиды украина купить недорого с доставкой.
Наш нужный интернет-сайт на тематику Оксандролон купить http://buysteroids.in.ua/
Узнайте про интересный веб портал со статьями про Битумная черепица Katepal Katrilli http://eurobud.com.ua